भूषित
भूष्णु
भूष्
भूष अलङ्करणे
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- भूषयति–ते
अर्थ−
१. सुशोभित गर्नु, अलङ्कृत गर्नु, सजाउनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“भूष अलङ्करणे” 2 ‘… भूषति भूषयेत्।।
- अलङ्कृतौ…।’ 3 इति देवः।
- भूषकः-षिका, बुभूषयिषकः-षिका;
- इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि चौरादिक- कूटयतिवत् 4 बोध्यानि।
- विभूषणम् 5।
प्रासङ्गिक्यः
भूष अलङ्कारे
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- भूषति
अर्थ−
१. सुशोभित गर्नु, अलङ्कृत गर्नु, सजाउनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“भूष अलङ्कारे” 2 3 “-- ‘अङ्काः सूनाः परिभूषन्त्यश्वम्।’ 4 इत्यत्र भट्टभास्करः -- ‘सूना = मांसविकर्षणसाधनानि अस्थ्यादीनि, अश्वं परिभूषन्ति = परितो भवन्ति।’ भवतेः 5 लोटि सिपि रूपमुक्त्वा, “भूषयतेर्वा शपः ‘छन्दस्युभयथा’ 6 इत्यसार्वधातुकत्वात् णिलोपः।” इत्याह।
- तदस्य धातोरस्मरणात्।
- न चायं नास्तीति शक्यते वक्तुम्--सर्वेषु व्याख्यानेषु अविवादेनोपादानात्।” इति मा।
- धा।
- वृत्तिपर्यालोचनया केचनामुं धातुं न पठन्तीति ज्ञायते।
- सर्वत्र धातुपाठेषु भ्वादावपि धातोरस्य पाठदर्शनात्।
- देवादिभिः प्राचीनैरुपादानाच्चास्माभिरप्ययमुपात्त इति ज्ञेयम्। ‘… भूषति भूषयेत्।।
- अलङ्कृतौ…।’ 7 इति देवः।
- भूषकः-षिका, बुभूषकः-षिका, बुभूषिषकः-षिका, बोभूषकः-षिका;
- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकचूषतिवत् 8 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः