संस्कृत-शब्दकोशः

मदद्विप मदनक

मदन

मदनः (पुंलिङ्ग)


निष्पत्ति− मदी (हर्षग्लेपनयोः) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४) । मदी (हर्षग्लेपनयोः) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्ति− मदयति इति । माद्यत्यनेन
प्रयोग− "इदमिह मदनस्य जैत्रमस्त्रं सहजविलासनिबन्धनं शरीरम्"
उल्लेख− मालती० २-६

अर्थ−
१. कामदेव,
२. सम्भोगबाट हुने प्रेम,
३. सम्भोग सम्बन्धी खेलवाड,
४. अँगालो हाल्ने एक तरीका, जसमा प्रेमले आफ्नो एक हात प्रेमीको गलामा अर्को हात कम्मरमा राख्छ,
५. मैन फुलको रूख वा फल,
६. धतुरो,
७. खयर,
८. मौलसिरी,
९. मइन,
१०. भमरो,
११. ओखर,
१२. मैनाचरो,
१३. खञ्जन,
१४. गीतविशेष,
१५. ज्योतिषशास्त्रअनुसार जन्मको सातौँ कोठा,
१६. रूपमाला छन्द,
१७. छप्पय छन्दको एक भेद,
१८. वसन्त ऋतु,
१९. अम्फी, मैनकाँडा ।


मदनम् (नपुंसकलिङ्ग)


निष्पत्ति− मदी (हर्षे) भावे "ल्युट्" (३-३-११५)

अर्थ−
१. आनन्द दिनु,
२. मतमताउनु/मात्तिनु,
३. नशा दिनु ।


मदन (विशेषण)


अर्थ−
१. नसा दिने,
२. आनन्द दिने ।



Correction: