संस्कृत-शब्दकोशः

वण्टाल वण्ठ

वण्ट्

वटि प्रकाशने


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- वण्टयति–ते

अर्थ−
१. प्रकाशित हुनु, प्रकट हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


वटि विभाजने


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- वण्टयति–ते, वण्टति

अर्थ−
१. पृथक् गर्नु, छुट्याउनु, भाग लगाउनु, बाँड्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“वटि विभाजने” 2 इदित्त्वात् णिज्विकल्पः।
  • क्षीरस्वामी ‘वडि--’ इति पठित्वा ‘टान्त इत्येके’ इत्युक्तवान्।
  • 3 भ्वादौ ‘वटि विभाजने’ इत्यत्र ‘चुरादौ 4 वण्टयति’ इति क्षीरस्वामिना उक्तत्वात् ‘वटि’ इति प्रथमान्तमेवेति तस्याभिप्रायो ज्ञायते।
  • ‘वडीति शाकटायनः’ इति।
  • मा।
  • धा।
  • वृत्तौ।
  • ‘वण्टयेद् वण्टतीत्येते णिशपोः स्तां विभाजने।’ 5 इति देवः।
  • ‘वण्टापयेत् इति तु शाकटायनः’ इति पुरुषकारः।
  • वण्टकः-ण्टिका, विवण्टयिषकः-षिका, वण्टकः-ण्टिका, विवण्टिषकः-षिका, वावण्टकः-ण्टिका;
  • वण्टयिता-त्री, विवण्टयिषिता-त्री, वण्टिता-त्री, विवण्टिषिता-त्री, वावण्टिता-त्री;
  • वण्टयन्-न्ती, विवण्टयिषन्-न्ती, वण्टन्-न्ती, विवण्टिषन्-न्ती;
  • इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाणि ण्यन्तात् सन्नन्तं विना भौवादिककण्ठतिवत् 6 ज्ञेयानि।
  • ण्यन्तात् सनि तु सर्वाणि रूपाणि चौरादिकशोकार्थककण्ठ- यतिवत् 7 बोध्यानि।
  • तृतीयान्तमिति 8 पक्षे वण्डकः, विवण्डयिषकः;
  • वण्डयिता-त्री, विवण्डयिषिता-त्री;
  • इत्येवमूह्यम्।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१५४२)
  • ↑ (१०-चुरादिः-१५८६। सक। सेट्। उभ।)
  • ↑ १। क्षीरतरङ्गिण्यां भ्वादौ ‘वटि विभाजने’ इति दृश्यते। अन्यत्र कोशेषु भ्वादौ न दृश्यते।
  • ↑ (१०-४३)
  • ↑ (श्लो। ७७)
  • ↑ (१४९)
  • ↑ (१५०)
  • ↑ (वडि)



Correction: