संस्कृत-शब्दकोशः

वल्ह वव

वल्ह्

वल्ह भासायां भाषायाम् वा


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अर्थानुगुण्येन सकर्मकोऽकर्मकश्च
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- वल्हयति-ते

अर्थ−
१. प्रकाशित हुनु, चम्कनु,
२. बोल्नु ।

कृदन्तरूपमाला


वल्ह परिभाषणहिंसाच्छादनेषु


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अर्थानुगुण्येन सकर्मकोऽकर्मकश्च
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- वल्हते

अर्थ−
१. बोल्नु,भन्नु,
२. मार्नु, सताउनु,
३. ढाक्नु, छोप्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“वल्ह परिभाषणहिंसाच्छादनेषु” 2 ‘केचित्तु ओष्ठ्यादिः इत्याहुः’ इति सि।
  • कौमुद्याम्।
  • ‘-- परिभाषणहिंसा- दानेषु’ इति, दन्त्यौष्ठ्यादिः, ‘अत्र धनपालमैत्रेयौ परिभाषणादावोष्ठ्या- दित्वम्, वृद्धौ दन्त्यौष्ठ्यादित्वं चाहतुः’ इति च माधवः।
  • ‘बल्ह प्राधान्ये’ इति तरङ्गिण्याम्।
  • पाणिनीयधातुपाठममीक्षायाम्-- ‘वल्ह प्राधान्ये’ इति मैत्रैयकातन्त्रशाकटायनहेमादयः पठन्ति।
  • ‘-- श्रैष्ठ्ये’ इति वोपदेवः’ इत्युक्तम्।
  • “-- दाने च’ इति द्रुमे।
  • परिभाषणमत्र वञ्चनवादः।” इति धा।
  • का।
  • व्याख्यायाम् 3
  • वल्हकः-ल्हिका, वल्हकः-ल्हिका, विवल्हिषकः-षिका, वावल्हकः-ल्हिका;
  • वल्हिता-त्री, वल्हयिता-त्री, विवल्हिषिता-त्री, वावल्हिता-त्री;
  • 4 इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकगर्हतिवत् 5 ज्ञेयानि।
  • ल्यपि- प्रवल्ह्य।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१५७३)
  • (१-भ्वादिः-६४१। सक। सेट्। आत्म।)
  • (१-८१)
  • [पृष्ठम्१२१०+ २७]
  • (३८५)



Correction: