शली
शल्क
शल्
शल गतौ
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- शलति
अर्थ−
१. जानु, छिटो जानु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शल गतौ” 2 ज्वलादिः।
- ‘गतौ शलति संवृत्यां चलने शलते शलेः।’ 3 इति देवः।
- तरङ्गिण्यां ‘शल गतौ’ इति पठित्वा इतः पूर्वं भ्वादौ ‘शल आशुगमने’ इति दृश्यते।
- ‘शल आशुगमने इति ज्वलादौ क्षीरस्वामी’ इति पुरुषकारः।
- क्षीरतरङ्गिण्यां ज्वलादौ न दृश्यते।
- ‘-- श्लाघायाम्’ इति कौशिकः’ इति हेमचन्द्रः।
- सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककलतिवत् 4 ऊह्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
शल चलनसंवरणयोः
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः, चलनेऽकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- शलते
अर्थ−
१. जानु, गड्नु, छेड्नु,
२. ढाक्नु, छोप्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शल चलनसंवरणयोः” 2 ‘गतौ शलति संवृत्यां चलने शलते शलेः।’ 3 इति देवः।
- शालकः-लिका, शालकः-लिका, शिशलिषकः-षिका, शाशलकः-लिका;
- शलिता-त्री, शालयिता-त्री, शिशलिषिता-त्री, शाशलिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककलतिवत् 4 ज्ञेयानि।
- शलः, शाला = गृहपर्यायः, 5 शलभः, 6 शल्यम्, शालिः-धान्यम्, णिनिप्रत्यये-शाली।
- इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
- 7
प्रासङ्गिक्यः
शल श्लाघायाम्
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- शालयति-ते
अर्थ−
१. स्तुति गर्नु, प्रशंसा गर्नु, प्रार्थना गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला