वर्वूर वर्षक

वर्ष

वर्ष [वृष् भावे घञ् कर्तरि अच् वा]
1 Raining, rain, a shower of rain; विद्युत्स्तनितवर्षेषु Ms. 4. 103; Me. 35.
2 Sprinkling, effusion, throwing down, a shower of anything; सुरभि सुरविमुक्तं पुष्पवर्षं प- पात R. 12. 102; so शरवर्षः, शिलावर्षः; लाजवर्षः &c.
3 Seminal effusion.
4 A year (usually only n.); इयंति वर्षाणि तया सहोग्रमभ्यस्यतीव व्रतमासि- धारं R. 13. 67; न ववर्ष वर्षाणि द्बादश दक्षशताक्षः Dk.; वर्षभोग्येण शापेन Me. 1.
5 A division of the world, a continent; (nine such divisions are usually enumerated:
1 कुरु; 2 हि- रण्मय; 3 रम्यक; 4 इलावृत; 5 हरि; 6 केतुमाला; 7 भद्राश्व, 8 किंनर; and 9 भारत); एतदूढगुरुभार भारतं वर्षमद्य मम वर्तते वशे Śi. 14. 5.
6 India (= भारतवर्ष).
7 A cloud (only m. according to Hemacandra).
−Comp.
−अंशः, −अंशकः, −अंगः a month.
−अंबु n. rain-water.
−अयुतं ten thousand years.
−अर्चिस् m. the planet Mars.
−अवसानं the autumn or Śarat season.
−आघोषः a frog.
−आमदः a peacock.
−उपलः hail.
−करः a cloud. (
−री) a cricket. −कोशः, −षः 1. a month. −2. an astrologer. −गिरिः,
−पर्वतः ‘a Varṣa mountain’, i. e. one of the mountain-ranges supposed to separate the different divisions of the world from one another; (they are seven: −हिमवान् हेमक्टश्च निषधो मे- रुरेव च । चैत्रः कर्णी च शृंगी च सप्तैते वर्ष- पर्वताः).
−ज a. (वर्षेज also) produced in the rainy season.
−धरः 1. a cloud. −2. a eunuch, an attendant on the women's apartments; M. 4; (वर्षधर्ष in the same sense). −पाकि न् m. the hog-plum.
−पूगः a series or collection of years.
−प्रतिबंधः a drought.
−प्रियः the Cātaka bird.
−वरः a eunuch, an attendant on the women's apartments.
−वृद्धिः f. birth-day.
−शतं a century, one hundred years.
−सहस्रं a thousand years.

---