व्युत्पत्ति− ब्रह्मणो ब्राह्मणस्य शापरूपो दण्डः प्रयोग− "ब्रह्मदण्डहता ये च विद्युदग्निहताश्च ये । तेषामुद्धरणार्थाय इमं पिण्डं ददाम्यहम्" ।
अर्थ− १. ब्राह्मणको सराप, २. ब्राह्मणको डन्डा, ३. तीन शिखा भएको केतु, ४. ब्राह्मणको प्रशंसा, ५. शिव, ६. पुरुष रूपमा प्रकट अग्नि । ‘ब्रह्मदण्ड इति ख्यातो वपुषा का निर्दहन्निव’ (हरिवंश भ.प. २९ अ.५ श्लो.) ।