भण्डूक
भदन्त
भण्ड्
भडि कल्याणे
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- भण्डयति–ते
अर्थ−
१. शुभ कर्म गर्नु, ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“भडि कल्याणे” 2 इदित्करणात् णिचो वैकल्पिकत्वम्।
- ‘कल्याणे भण्डयेद् भण्डेः परिहासे तु भण्डते।’ 3 इति देवः।
- भण्डकः-ण्डिका, बिभण्डयिषकः-षिका, भण्डकः-ण्डिका, बिभण्डिषकः-षिका, बाभण्डकः-ण्डिका;
- इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि चौरादिककुण्ठयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
- कर्तरि क्तपत्यये 5 सुभण्डितः इति भवति।
प्रासङ्गिक्यः
भडि परिभाषणे
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- भण्डते
अर्थ−
१. उपहास गर्नु, ठट्टा गर्नु,
२. बोल्नु,
३. निन्दा गर्नु, दोष लगाउनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“भडि परिभाषणे” 2 ‘परितो भाषणम् = परिभाषणम्।’ इति स्वाम्यादयः।
- “-- ‘यः सनिन्द उपालम्भस्तत्र स्यात् परिभाषणम्।’ 3 इति निथण्टुः।” इति मा।
- धा।
- वृत्तिः।
- ‘कल्याणे भण्डयेद् भण्डेः, परिहासे तु भण्डते।’ 4 इति देवः।
- 5 यद्यपि, ‘कल्याणे भण्डयेद् भण्डेः, परिहासे तु भण्डते।’ इति देवश्लोकः क्वचित् दैवकोशेषु नोपलभ्यते, पुरुषकारेऽपि न व्याख्यातः।
- तथापि, ‘--परि- हासे’ इति देवः।’ इति माधवधातुवृत्तिवाक्यात्, क्वचित् कोशे मुद्रितत्वाच्चा- स्माभिरपीहोपात्तः इति ज्ञेयम्। भण्डकः-ण्डिका, भण्डकः-ण्डिका, बिभण्डिषकः-षिका, बाभण्डकः-ण्डिका;
- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककण्ठतिवत् 6 ज्ञेयानि।
- 7 भण्डनः, 8 भाण्डम्, 9 भण्डिलः 10।
प्रासङ्गिक्यः