संस्कृत-शब्दकोशः

मङ्ग्वर मङ्वर

मङ्घ्

मघि गत्याक्षेपे कैतवे च


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मङ्घते

अर्थ−
१. जानु,
२. प्रारम्भ गर्नु,
३. दोष लगाउनु, निन्दा गर्नु,
४. ठग्नु, कपट गर्नु,
५. जुवा खेल्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मघि गत्याक्षेपे कैतवे च” 2 ‘गत्याक्षेपः = वेगगतिः, गमनारम्भो वा, कैतवम्-व्याजः’ इति क्षीरस्वामी।
  • ‘आक्षेपो निन्दा, गतौ गमनारम्भे चेति स्वामी’ इति मा।
  • धा।
  • वृत्तिः।
  • मङ्घकः-ङ्घिका, मङ्घकः-ङ्घिका, मिमङ्घिषकः-षिका, मामङ्घकः-ङ्घिका;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककङ्कतिवत् 3 ज्ञेयानि।
  • ल्युटि- विमङ्घनम् 4 इति।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१२०१)
  • ↑ (१-भ्वादिः-१११। अक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ (१४०)
  • ↑ B। ‘प्रवङ्घमानस्य च तस्य सत्वरं विमङ्घनस्याधिकराघितात्मनः।’ धा। का। १। १६।


मघि मण्डने


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- मङ्घति

अर्थ−
१. सजाउनु, अलङ्कृत गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मघि मण्डने” 2 मङ्घकः-ङ्घिका, मङ्घकः-ङ्घिका, मिमङ्घिषकः-षिका, मामङ्घकः-ङ्घिका;
  • मङ्घिता-त्री, मङ्घयिता-त्री, मिमङ्घिषिता-त्री, मामङ्घिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककङ्कतिवत् 3 ज्ञेयानि।
  • 4 मङ्घनः, 5 सुम- ङ्घितः-तवान् इतीमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१२०२)
  • ↑ (१-भ्वादिः-१६०। अक। सेट्। उभ।)
  • ↑ (१४०)
  • ↑ २। ‘क्रुधमण्डार्थेभ्यश्च’ (३-२-१५१) इति ताच्छीलिको युच्प्रत्ययः।
  • ↑ C। ‘सुमङ्घिताः शिङ्घितपुष्पसौरभा यद्वर्चमानाः पशुपाः प्रसेचिरे।।’ धा। का। १। २२।



Correction: