मञ्चिका
मञ्जर
मञ्च्
मचि धारणोच्छ्रायपूजनेषु
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मञ्चते
अर्थ−
१. धारण गर्नु,
२. माथि उठाउनु, मञ्च बनाउनु,
३. पूजित हुनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“मचि धारणोच्छ्रायपूजनेषु” 2 3 केचित्तु धातुममुं न पठन्ति।
- शाकटायन-धनपालादयस्तु भङ्ग्यन्तरेणामुं पठन्ति।
- तद् यथा-- ‘मचुङ्--’ इति शाकटायनः।
- तस्य शास्त्रे उदिता- मेव धातूनां नुमागमः ‘उदितः’ 4 इत्यनेन प्रतिपादितः।
- डित्त्वादात्मनेपदम्। मञ्चकः-ञ्चिका, मञ्चकः-ञ्चिका, मिमञ्चिषकः-षिका, मामञ्चकः-ञ्चिका, इत्या- दीनि सर्वाणि रूपाणि भौवादिककञ्चतिवत् 5 बोध्यानि।
- पचाद्यचि मञ्चः, क्तप्रत्यये- 6 मञ्चितः, 7 मञ्चिका, इतीमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः