संस्कृत-शब्दकोशः

मण्ठ मण्ड

मण्ठ्

मठि शोके


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मण्ठते

अर्थ−
१. दुःख गर्नु,
२. उत्कण्ठित हुनु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मठि शोके” 2 ‘मण्ठते शपि शोकार्थे, मठेन्मदनिवासयोः।।’ 3 इति देवः।
  • शोकः = आध्यानम् = उत्कण्ठापूर्वकस्मरणम्।
  • उत्कण्ठामात्रे तु अकर्मकः।
  • उन्मण्ठकः-ण्ठिका, मण्ठकः-ण्ठिका, मिमण्ठिषकः-षिका, मामण्ठकः-ण्ठिका;
  • मण्ठिता-त्री, मण्ठयिता-त्री, मिमण्ठिषिता-त्री, मामण्ठिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककण्ठतिवत् 4 ज्ञेयानि।
  • क्विपि- 5 प्रमन्- प्रमण्ठौ-प्रमण्ठः इति।
  • 6

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१२०६)
  • ↑ (१-भ्वादिः-२६३। अक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ (श्लो। ८२)
  • ↑ (१४९)
  • ↑ B। ‘अनन् कुमार्गेषु शुभाध्वनैब वन् प्रमन् भृशोत्कण्ठितगोपिके हरौ।’ धा। का। १। ३५।
  • ↑ [पृष्ठम्०९९१+ २८]



Correction: