संस्कृत-शब्दकोशः

मिच्छ मिजि

मिच्छ्

मिच्छ उत्क्लेशे


गणः- तुदादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- मिच्छति

अर्थ−
१. दुःख दिनु, सताउनु,
२. रोक्नु, निषेध गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मिच्छ उत्क्लेशे” 2 ‘उत्क्लेशः = बाधनम्’ इति क्षीरस्वामी।
  • अस्य मते सकर्मकत्वम्।
  • उत्क्लेशः = पीडा।’ इति धातुवृत्तिः।
  • तदानीमकर्मकत्वम्।
  • 3 मिच्छकः-च्छिका, मिच्छकः-च्छिका, 4 मिमिच्छषकः-षिका, मेमिच्छकः- च्छिका;
  • मिच्छिता-त्री, मिच्छयिता-त्री, मिमिच्छिषिता-त्री, मेमिच्छिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकचिल्लतिवत् 5 ज्ञेयानि।
  • शतरि-स्त्रियाम्, मिच्छन्-न्ती-ती, इति नुम् वा।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१२५१)
  • ↑ (६-तुदादिः-१२९७। सक। सेट्। पर।)
  • ↑ १। ‘मिछ’ इत्येव धातुरुपदेशे पठ्यते। तस्य, ‘छे च’ (६-१-७३) इति तुकि, श्चुत्वे च मिच्छ इति सम्पद्यते। एवमेव सर्वत्रास्य तुग् ज्ञेयः।
  • ↑ २। सन्नन्ते गुणात् पूर्वम्, अन्तरङ्गत्वात् तुकि लघूपधत्वाभावात् न गुणः। एवमेव सर्वत्र ज्ञेयम्।
  • ↑ (५२८)



Correction: