संस्कृत-शब्दकोशः

मिदृ मिद्ध

मिद्

ञिमिदा स्नेहने


गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- मिद्यति

अर्थ−
१. स्निग्ध गर्नु, चिल्लो बनाउनु,
२. पगाल्नु,,
३. अभ्यञ्जन गर्नु, पोत्नु,
४. प्रेम गर्नु, माया गर्नु,
५. नरम हुनु, कोमल हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


ञिमिदा स्नेहने


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मेदते

अर्थ−
१. स्निग्ध गर्नु, चिल्लो बनाउनु,
२. पगाल्नु,,
३. अभ्यञ्जन गर्नु, पोत्नु,
४. प्रेम गर्नु, माया गर्नु,
५. नरम हुनु, कोमल हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


मिदा स्नेहने(पाठान्तर)


गणः- चुरादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- मेदयति–ते

अर्थ−
१. स्निग्ध गर्नु, चिल्लो बनाउनु,
२. पगाल्नु,,
३. अभ्यञ्जन गर्नु, पोत्नु,
४. प्रेम गर्नु, माया गर्नु,
५. नरम हुनु, कोमल हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


मिदा स्नेहने


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मेदते

अर्थ−
१. स्निग्ध गर्नु, चिल्लो बनाउनु,
२. पगाल्नु,,
३. अभ्यञ्जन गर्नु, पोत्नु,
४. प्रेम गर्नु, माया गर्नु,
५. नरम हुनु, कोमल हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


मिदा स्नेहने


गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- मेद्यति

अर्थ−
१. स्निग्ध गर्नु, चिल्लो बनाउनु,
२. पगाल्नु,,
३. अभ्यञ्जन गर्नु, पोत्नु,
४. प्रेम गर्नु, माया गर्नु,
५. नरम हुनु, कोमल हुनु ।

कृदन्तरूपमाला


मिदृ मेधाहिंसनयोः


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-मेधायामकर्मकः, हिंसने सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- मेदति–ते

अर्थ−
१. जान्नु, बुझ्नु,
२. दुःख दिनु, सताउनु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मिदृ मेधाहिंसनयोः” 2 ‘ऋदितो मेदते मेदेन्मेधाहिंसनयोर्द्वयोः।।’ 3 इति देवः।
  • क्षीरस्वामी तु ‘मिथृ--’ इति तवर्गद्वितीयान्तं पपाठ।
  • ‘षिद्भिदादिभ्योऽङू’ 4 इत्यत्र न्यासकारस्तु ‘मिधृ--’ इति तवर्गचतुर्थान्तं पपाठ-- मेधाशब्दनिष्पादनार्थम्।
  • दैव-पुरुषकार-दुर्ग-मा।
  • धा।
  • वृत्ति-सिद्धान्तकौमु- द्याद्यनुसारेण तवर्गतृतीयान्तपाठ एव प्रामाणिक इति कृत्वा अस्माभिरपि विलिख्यते।
  • मेदकः-दिका, मेदकः-दिका, मिमेदिषकः-मिमिदिषकः-षिका, मेमिदकः-दिका;
  • मेदिता-त्री, मेदयिता-त्री, मिमेदिषिता-मिमिदिषिता-त्री, मेमिदिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककेटतिवत् 5 ज्ञेयानि।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१२५८)
  • ↑ (१-भ्वादिः-८६८। सक। सेट्। उभ।)
  • ↑ (श्लो। १०४)
  • ↑ (३-३-१०४)
  • ↑ (१९०)



Correction: