मूलोदेय
मूल्य
मूल्
मूल प्रतिष्ठायाम्
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- मूलति
अर्थ−
१. जरो गाड्नु, दृढसँग बस्नु ।
उद्-
१. जरैदेखि उखेल्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“मूल प्रतिष्ठायाम्” 2 ‘मूलेः प्रतिष्ठितौ मूलेद् रोहणे मूलयेदिति।’ 3 इति देवः।
- मूलकः-लिका, मूलकः-लिका, मुमूलिषकः-षिका, मोमूलकः-लिका;
- मूलिता-त्री, मूलयिता-त्री, मुमूलिषिता-त्री, मोमूलिता-त्री, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककूलतिवत् 4 बोध्यानि।
- 5 मूलम्-अमूला- शतमूली, इमानि रूपाणि अस्य धातोः विशेषेण भवन्ति।
प्रासङ्गिक्यः
मूल रोहणे
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- मूलयति–ते
अर्थ−
१. रोप्नु, बीजारोपण गर्नु, सार्नु ।
उद्-
१. जरैदेखि उखेल्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“मूल रोहणे” 2 ‘मूलेः प्रतिष्ठितौ मूलेद् रोहणे मूलयेदिति।’ 3 इति देवः।
- ‘मुल--इति नन्दी’ इति क्षीरस्वामी।
- मूलकः-लिका, मुमूलयिषकः-षिका, मूलयिता-त्री, मुमूलयिषिता-त्री;
- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककूटयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
- अस्य धातोः उभयपदित्वात् शतरि-मूलयन्-न्ती, मुमूलयिषन्-न्ती, मूलयिष्यन्-न्ती- ती, मुमूलयिषिष्यन्-न्ती-ती;
- इति विशेषः।
- 5 मूलकः।
प्रासङ्गिक्यः