संस्कृत-शब्दकोशः

म्रुचु म्रुञ्चु

म्रुच्

म्रुचु गतौ


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- म्रोचति

अर्थ−
१. जानु, स्थानान्तर गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“म्रुचु गत्यर्थः” 2 म्रोचकः-चिका, म्रोचकः-चिका, मुम्रोचिषकः-मुम्रुचिषकः-षिका, मोम्रुचकः-चिका;
  • म्रोचिता-त्री, म्रोचयिता-त्री, मुम्रोचिषिता-मुम्रुचिषिता-त्री, मोम्रुचिता-त्री;
  • इत्यादिकानि समस्तान्यपि रूपाणि भौवादिकग्रोचतिवत् 3 ज्ञेयानि।
  • 4 म्रुक्तः-म्रुक्तवान्।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१३२३)
  • ↑ (१-भ्वादिः-१९५। सक। सेट्। पर।)
  • ↑ (४४३)
  • ↑ २। उदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पनात् निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इती- ण्निषेधः। माधवधातुवृत्तौ तु “भावादिकर्मणोः ‘उदुपधात्--’ (१-२-२१) इति कित्त्वविकल्पनात् ‘म्रुचितमनेन म्रोचितमनेन’ इत्यादि।” इत्युक्तम्। अत्र, ‘निषेधाश्च बलीयांसः’ (परि। १२२) इति न्यायेन, पुरस्तादि- ण्निषेधकाण्डारम्भसामर्थ्यात्, ‘उदुपधात्--’ (१-२-२१) इति सूत्रे उदिद्भिन्न- स्योदुपधस्य धातोरेव सर्वैरपि व्याख्यातृभिः उदाहरणप्रत्युदाहरणसमये उपादानाच्च, अत्रापि इण्निषेध एव भावादिकर्मणोः निष्ठायां प्रामाणिक इति प्रतिभाति।



Correction: