संस्कृत-शब्दकोशः

रप रफ

रप्

रप व्यक्तायां वाचि


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- रपति

अर्थ−
१. स्पष्ट बोल्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“रप व्यक्तायां वाचि” 2 ‘--वचसि क्लैव्ये’ इति दशपाद्युणादिवृत्ति 3 पाठः।
  • रापकः-पिका, रापकः-पिका, रिरपिषकः-षिका, रारपकः-पिका;
  • रपिता-त्री, रापयिता-त्री, रिरपिषिता-त्री, रारपिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकचपतिवत् 4 ज्ञेयानि।
  • 5 राप्यम्, 6 इत्युक्तम्। रिपुः इमौ रूपौ विशेषेण भवतः इति ज्ञेयम्

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१३७४)
  • ↑ (१-भ्वादिः-४०१। अक। सेट्। पर।)
  • ↑ (१-१११)
  • ↑ (४९७)
  • ↑ २। ‘आसुयुवपिरपि--’ (३-१-१२६) इति ण्यत्। यतोऽपवादः।
  • ↑ ३। ‘रपेरिच्चोपधायाः’ (द। उ। १-१११) इति कुप्रत्ययः, उपधायाः इच्च भवति। रिपुः = वैरी। अत्र द। उ। टिप्पण्याम् “श्वेतवनवासिना रपेर्हिं- सार्थत्वमाश्रित्य रिपुशब्दो निरुक्तः। तथाहि-- “रपति हिनस्ति इति रिपुः = शत्रुः। संज्ञाशब्देषु धातोरर्थान्तरवृत्तित्वमस्ति। तथाह्युक्तम्-- ‘धातो- स्तदर्थातिशयेन योगस्तदुच्यते पञ्चविधं निरुक्तम्।’ इति” [पृष्ठम् १४। १५।]



Correction: