रिष
रिष्ट
रिष्
रिष हिंसायाम्
गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- रिष्यति
अर्थ−
१. मार्नु, दुःख दिनु, मार्ने प्रयास गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“रिष हिंसायाम्” 2 3 “इह केचित् ‘रिष हिंसायां च’ इति पठन्ति।
- ‘न रिष्यति न व्यथते’ इत्यादयश्च प्रयोगा दृश्यन्ते।
- आत्रेयमैत्रेयादयस्तु न पेठुः” इति मा।
- धा।
- वृत्तिः।
- क्षीरतरङ्गिण्याम् अयं धातुः दिवादिषु न दृश्यते।
- परं तु भ्वादौ ‘दिवादौ रिष्यति।’ इति क्षीरस्वामिनैवोक्तम्।
- तेन दिवादिषु पठितोऽप्य- धुना भ्रष्टः स्यादिति भाति।
- सिःकौमुद्यादिषु तु स्वतन्त्रेण पठ्यते। रेषकः-षिका, रेषकः-षिका, रिरिषिषकः-रिरेषिषकः-षिका, रेरिषकः-षिका;
- 4 रेषिता-रेष्टा-ष्टी, रेषयिता-त्री, रिरिषिषिता-रिरेषिषिता-त्री, रेरिषिता-त्री;
- इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकरेषतिवत् 5 बोध्यानि।
- शतरि-रिष्यन्-न्ती-ती, इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
रिष हिंसायाम्
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- रेषति
अर्थ−
१. मार्नु, दुःख दिनु, मार्ने प्रयास गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“रिष हिंसार्थः” 2 रेषकः-षिका, रेषकः-षिका, 3 रिरिषिषकः-रिरेषिषकः-षिका, रेरिषकः-षिका;
- 4 5 रेषिता-त्री- 6 रेष्टा-रेष्ट्री, रेषयिता-त्री, रिरिषिषिता-रिरेषिषिता-त्री, रेरिषिता-त्री;
- रेषन्-न्ती, रेषयन्-न्ती, रिरिषिषन्-रिरेषिषन्-न्ती;
- -- रेषिष्यन्-न्ती-ती, रेषयिष्यन्-न्ती-ती, रिरिषिषिष्यन्-रिरेषिषिष्यन्-न्ती-ती;
- -- -- रेषयमाणः, रेषयिष्यमाणः, रेरिष्यमाणः, रेरिषिष्यमाणः;
- रिट्-रिड्-रिषौ-रिषः;
- -- -- -- 7 रिष्टम्-ष्टः, रेषितः, रिरिषिषितः-रिरेषिषितः, रेरिषितः-तवान्;
- रेषः, 8 रेषणः, 9 अरिष्टः, 10 रेट्-रेषौ-रेषः, रेषः, रिषिषिषुः-रिरेषिषुः, रेरेषः;
- रेषितव्यम्-रेष्टव्यम्, रेषयितव्यम्, रिरिषिषितव्यम्-रिरेषिषितव्यम्, रेरिषितव्यम्;
- रेषणीयम्, रेषणीयम्, रिरिषिषणीयम्-रिरेषिषणीयम्, रेरिषणीयम्;
- रेष्यम्, रेष्यम्, रिरिषिष्यम्-रिरेषिष्यम्, रेरिष्यम्;
- ईषद्रेषः-दूरेषः-सुरेषः;
- -- -- -- रिष्यमाणः, रेष्यमाणः, रिरिषिष्यमाणः-रिरेषिष्यमाणः, रेरिष्यमाणः;
- रेषः, रेषः, रिरिषिषः-रिरेषिषः, रेरिषः;
- रेषितुम्-रेष्टुम्, रेषयितुम्, रिरिषिषितुम्-रिरेषिषितुम्, रेरिषितुम्;
- रिष्टिः, रेषणा, रिरिषिषा-रिरेषिषा, रेरिषा;
- रेषणम्, रेषणम्, रिरिषिषणम्-रिरेषिषणम्, रेरिषणम्;
- 11 रिषित्वा-रेषित्वा-रिष्ट्वा, रेषयित्वा, रिरिषिषित्वा-रिरेषिषित्वा, रेरिषित्वा;
- प्ररिष्य, प्ररेष्य, प्ररिरिषिष्य-प्ररिरेषिष्य, प्ररेरिष्य;
- 12 रेषम् २, रिषित्वा २, रेषित्वा २, रिष्ट्वा २, रेषम् २ रेषयित्वा २ रिरिषिषम् २ -रिरेषिषम् २, रिरिषिषित्वा २ -रिरेषिषित्वा २, रेरिषम् २;
- रेरिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः