रेभृ रेलयान

रेभ्

रेभृ शब्दे

---

गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- रेभते

अर्थ−
१. शब्द गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

• ¹“रेभृ शब्दे” ² रेभकः-भिका, रेभकः-भिका, रिरेभिषकः-षिका, रेरेभकः-भिका;
• रेभिता-त्री, रेभयिता-त्री, रिरेभिषिता-त्री, रेरेभिता-त्री;
• ³ इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि भौवादिककेपतिवत् ⁴ ज्ञेयानि।
• ⁵ विरिब्धः = स्वरः, रेभितः, ⁶ रेभणः, ⁷ रेभः इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।

प्रासङ्गिक्यः

• ↑ (१४४०)
• ↑ (१-भ्वादिः-३८५। अक। सेट्। आत्म।)
• ↑ [पृष्ठम्११४०+ २७]
• ↑ (२६१)
• ↑ १। ‘क्षुब्धस्वान्तध्वान्तलग्नम्लिष्टविरिब्धफाण्टबाढानि मन्थमनस्तमस्सक्ताविस्पष्टस्व- रानायासभृशेषु’ (७-२-१८) इति स्वरेऽभिधेये निष्ठायामिडभावः, उपधाया ह्रस्वत्वं च निपात्यते। अन्यत्र विरेभितः। ‘स्वरे वाच्ये विरिब्धं च शब्दार्थाद् रेभतेर्भवेत्।’ इति प्रक्रियासर्वस्वम्। अत्रेदं बोध्यम्। काशिकायाम् (७-२-१८) “… अन्ये तु ‘विरिभितम् अन्यत्’ इति पठन्ति। (ये?) रभिं (रिभिं?) सौत्रं धातुं पठन्ति, ते विरिभितमिति प्रत्युदाहरन्ति।” इति विरिब्धपदव्याख्यानावसरे प्रतिपादितम्। तेन रिभधातुः सौत्रः कश्चिदस्तीति प्रतीयते। सूत्रेषु तु कुत्रापि नोपात्तोऽयम्। किञ्च, ‘ये रिभिं…’ इत्यादिकेन वाक्येनेह भाव्यमिति, तच्च वाक्यं व्याख्यान्तर्गतं प्रमादेन मूल एव निक्षिप्तं स्यादिति च भाति।
• ↑ २। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकात्--’ (३-२-१४८) इति ताच्छीलिको युच्प्रत्ययः।
• ↑ आ। ‘प्रचीभ्यरेभैः पशवोऽम्भसांनिधिप्ररम्भणस्तम्भिभिरागता व्रजम्।’ धा। का। १-५०।

---