लाजि लाञ्छन

लाज्

¹“लाज भर्त्सने च” ² ‘लञ्जेत् लाञ्जेत् लजेल्लाजेदित्येते भर्त्सने शपि।’ ³ इति देवः।
चकारो भिन्नक्रमः।
तेन पूर्वधात्वर्थं भर्जनमपि संगृह्णाति इति मैत्रेयरक्षितः।
‘भ⁴? र्त्सनग्रहणं भर्जनस्यापि काममुपलक्षणम्’ इति पुरुषकारः।
‘भर्जने च’ इति क्षीरस्वामी।
शाकटायनोऽप्यत्रैवानुकूलः।
लाजकः-जिका, लाजकः-जिका, लिलाजिषकः-षिका, लालाजकः-जिका;
लाजिता-त्री, लाजयिता-त्री, लिलाजिषिता-त्री, लालाजिता-त्री;
इत्यादिकानि समस्तान्यपि रूपाणि भौवादिककासतिवत् ⁵ बोध्यानि।
⁶ लाजः इति विशेषः।

प्रासङ्गिक्यः

↑ (१४८२)
↑ (१-भ्वादिः-२४०। सक। सेट्। पर।)
↑ (श्लो। ६९)
↑ [र्ज]
↑ (१८८)
↑ १। अजादौ प्रत्यये ‘अजिव्रज्योश्च’ (७-३-६०) इत्यत्र चकारात् कुत्वाभावः इति क्षीरस्वामी। लाजाः इति नित्यबहुवचनान्तत्वमभिप्रयन्ति। वस्तुतः धातोरस्य निष्ठायां सेट्त्वात्, निष्ठायामनिट एव धातोः कुत्वविधानात् कुत्वस्यैवाप्रसक्तेश्चि- न्त्यमिदम्।

संस्कृत-शब्दकोशः