संस्कृत-शब्दकोशः

वयोऽवस्था वर

वय्

वय गतौ


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- वयते

अर्थ−
१. जानु, स्थानान्तरण गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“वय गतौ” 2 वायकः-यिका, वायकः-यिका, विवयिषकः-षिका, वावयकः-यिका;
  • वयिता-त्री, वाययिता-त्री, विवयिषिता-त्री, वावयिता-त्री;
  • इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकचयतिवत् 3 बोध्यानि।
  • शानचि- 4 वयमानः, 5 वयनः, 6 वयटः, 7 इति असच्प्रत्यये णित्संज्ञके च रूपमेवम्।
  • णित्त्वात् उपधावृद्धिः।
  • वायसः = काकः। वायसः, 8 असुन्प्रत्यये रूपमेवम्।
  • वयते गच्छति तदाशु इति वयः = शरीरावस्था।
  • पक्षी इति केचित्। वयः, इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
  • वयी = स्त्री, वायिः = सगोत्रः, वायः = व्यर्थः, वायम् = मुखम्।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१५५९)
  • ↑ (१-भ्वादिः-४७५। सक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ (५०२)
  • ↑ [पृष्ठम्१२०३+ २९]
  • ↑ १। तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच्प्रत्ययः।
  • ↑ २। ‘शकादिभ्योऽटन्’ (द। उ। ५-२) इत्यटन्प्रत्यये रूपमेवम्। वयटः = रसः।
  • ↑ ३। ‘वयो णित्’ [द। उ। ९-४६]
  • ↑ ४। औणादिके [द। उ। ९-४९]



Correction: