वायसीमुद्रा (स्त्रीलिङ्ग)
अर्थ−
धुवाँ जस्तो वर्ण ‘यं’ बीज ईश्वर र सत्त्वगुण स्वरूप वायुको ध्यान गर्दै धेरै बेरसम्म कुम्भक प्राणायाम गर्दा वायसीमुद्रा हुन्छ ।
“यद्भिन्नाञ्जनपुञ्जसन्निभमिदं धूम्रावभासं परं तत्त्वं सत्त्वमयं यकारसहितं नेत्रेश्वरो देवता ॥
प्राणांस्तत्र विनीय पञ्चघटिकां चित्तान्वितं धारयेदेषा खे गमनं करोति यमिना स्याद् वायसी धारणा ॥”
(मुद्राप्रकाश) ।