वृंह्
वॄञ्
वॄ
वॄ वरणे भरणे च
गणः- क्र्यादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- वृणाति, वृणीते
अर्थ−
१. मन पराउनु,
२. आश्रय दिनु, सम्हाल्नु,
३. पालन गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“वॄ वरणे” 2 ‘-- वृत्त्यां भृत्याम्’ इति वोपदेवः।
- प्वादिः, ल्वादिश्च।
- ‘वॄवॄञोरञितो धातोर्वृणाति वरणे भवेत्।
- वृणाति च वृणीते च वॄञस्तत्रार्थ इष्यते।।’ 3 इति देवः।
- अत्र पुरुषकारस्त्वाह-- “वॄ वरणे, वॄञ् वरणे, … … … तत्र चाद्यं 4 पवर्गतृतीयादिं बहवः पठन्ति।
- बॄ भरणे इति स्वामि- शाकटायनौ” इति।
- धातुवृत्तौ तु ‘आद्यशब्देन ञित् वृणातिरुच्यते।
- स्वामिशाकटायनावप्येवं पठित्वा भरणार्थत्वमाहतुः’ इति।
- क्षीरतरङ्गिण्यां मुद्रितशाकटायनधातुपाठे चोभयत्र दन्त्योष्ठ्यादिपाठ एवोपलभ्यते।
- ‘बॄञ् वरणे’ इति पठित्वा, ‘भरणे इत्यप्येके’ इति धा।
- का।
- व्याख्यायाम् 5।
- 6 वारकः-रिका, वारकः-रिका, विवरीषकः-विवरिषकः-वुवूर्षकः-र्षिका, वोवुरकः-रिका;
- वरिता-वरीता-त्री, वारयिता-त्री, विवरिषिता-विवरीषिता-वुवूर्षिता-त्री, वोवुरिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् 7 ज्ञेयानि।
- 8 वर्विः।
प्रासङ्गिक्यः
वॄञ् वरणे
गणः- क्र्यादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- वृणाति,वृणीते
अर्थ−
१. मन पराउनु, स्विकार्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“वॄञ् वरणे” 2 प्वादिः, ल्वादिश्च।
- ‘वॄवॄञोरञितो धातोर्वृणाति वरणे भवेत्।
- वृणाति च वृणीते वृञस्तत्रार्थ इष्यते।।’ 3 इति देवः।
- ‘वृञ्-इति नन्दी’ इति क्षीरस्वामी।
- वारकः-रिका, वारकः-रिका, विवरिषकः-विवरीषकः-वुवूर्षकः-र्षिका, वोवुरकः-रिका;
- वरिता-त्री, वारयिता-त्री, विवरिषिता-विवरीषिता-वुवूर्षिता-त्री, वोवुरिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाणि जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् 4 ऊह्यानि।
- शतरि- 5 वृणन्-ती, शानचि-वृणानः, वारयमाणः, 6 वरः, 7 वूर्णिः, 8 वरुणः, इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः