शिशुकृच्छ्रः (पुंलिङ्ग)
अर्थ−
पादकृच्छ्रझैँ गरिने एक कृच्छ्रव्रत, जुन विशेष गरी बालक, वृद्ध र आतुर - साह्रै बिरामी अवस्थामा गरिन्छ । भनाइ छ-
“अहःप्रातरहर्नक्तमहरेकमयाचितम् ॥
अहःपराकं तत्रैकमेवं चतुरहौ परौ ॥
अनुग्रहार्थं विप्राणां मनुर्धर्मविदांवरः ॥
बालबृद्धातुरेष्वेवं शिशुकृच्छ्रमुवाच ह ॥”
(याज्ञवल्क्यस्मृति ३/३१९ मिताक्षराटीका) ।
शिशुकृच्छ्रम् (नपुंसकलिङ्ग)
अर्थ−
पादकृच्छ्रझैँ गरिने एक कृच्छ्रव्रत, जुन विशेष गरी बालक, वृद्ध र आतुर - साह्रै बिरामी अवस्थामा गरिन्छ । भनाइ छ-
“अहःप्रातरहर्नक्तमहरेकमयाचितम् ॥
अहःपराकं तत्रैकमेवं चतुरहौ परौ ॥
अनुग्रहार्थं विप्राणां मनुर्धर्मविदांवरः ॥
बालबृद्धातुरेष्वेवं शिशुकृच्छ्रमुवाच ह ॥”
(याज्ञवल्क्यस्मृति ३/३१९ मिताक्षराटीका) ।