संस्कृत-शब्दकोशः

शुण्ठी शुण्ड

शुण्ठ्

शुठि शोषणे प्रतिघाते च


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- शुण्ठति

अर्थ−
१. रोक्नु,
२. हिँड्न विघ्न हुनु,
३. खोच्याउनु,
४. सुक्नु, सुकाउनु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“शुठि खण्डनप्रमर्दनयोः” 2 ‘-- गतिप्रतिघाते’ इति क्षीरस्वामी।
  • ‘शुठ--’ इति दुर्गः।
  • पुरुषकारे तु “‘शूठ गति…’ इति क्षीरस्वामी” इत्युक्तम्;
  • परं तु क्षीरतरङ्गिण्यां ‘शुठ’ इत्येव दृश्यते।
  • शुण्ठकः-ण्ठिका, शुण्ठकः-ण्ठिका, शुशुण्ठिषकः-षिका, शोशुण्ठकः-ण्ठिका;
  • इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुण्ठतिवत् 3 ऊह्यानि।
  • शुण्ठी ओषधिमूलिकाविशेषः।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७२९)
  • (१-भ्वादिः-३४१-। सक। सेट्। पर।)
  • (२०९)


शुठि शोषणे


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- शुण्ठयति–ते

अर्थ−
१. सुक्नु, सुकाउनु, शोषण गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“शुठि शोषणे” 2 ‘शुण्ठयेत् शुण्ठतीत्येवं शोषणे णौ शपि क्रमात्।’ 3 इति देवः।
  • शुण्ठकः-ण्ठिका, शुशुण्ठयिषकः-षिका;
  • शुण्ठयिता-त्री, शुशुण्ठयिषिता-त्री;
  • इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककुण्ठयतिवत् 4 ऊह्यानि।
  • कर्मणि क्तप्रत्यये 5 संशुण्ठितः।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७३१)
  • (१०-चुरादिः-१६४६। सक। सेट्। उभ।)
  • (श्लो। ८०)
  • (२१०)
  • आ। ‘संशुण्ठिताहितमदेन विजोडितोऽसि।।’ धा। का। ३-२७।



Correction: