शूरी
शूर्प
शूर्
शूर विक्रान्तौ
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- शूरयति–ते (कण्ड्वादिः, क्वाचित्क- शूर्यते)
अर्थ−
१. परारक्रमी हुनु, शूरवीर हुनु, बहादुर हुनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शूर विक्रान्तौ” 2 आगर्वीयः, अदन्तश्च।
- ‘शूरयेतेति विक्रान्तौ, शूर्यते स्तम्भहिंसयोः।।’ 3 इति देवः।
- शूरकः-रिका, शुशूरयिषकः-षिका;
- शूरयिता-त्री, शुशूरयिषिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिककूटयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
- तृचि 5 शूरयिता।
प्रासङ्गिक्यः
शूरी हिंसास्तम्भनयोः
गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- शूर्यते
अर्थ−
१. मार्नु, दुःख दिनु, सताउनु,
२. मूर्ख हुनु, पागल हुनु, वज्रस्वाँठ हुनु,
३. निश्चल हुनु, स्तब्ध हुनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शूरी हिंसास्तम्भनयोः” 2 ‘शूरयेतेति विक्रान्तौ, शूर्यते स्तम्भहिंसयोः।।’ 3 इति देवः।
- 4 शूरकः-रिका, शूरकः-रिका, शुशूरिषकः-षिका, शोशूरकः-रिका;
- शूरिता-त्री, शूरयिता-त्री, शुशूरिषिता-त्री, शोशूरिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकपूर्यतिवत् 5 ज्ञेयानि।
- शूरः- शूरी, मानशूरी, रणशूरी इमान्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः