संस्कृत-शब्दकोशः

श्रथि श्रद्धा

श्रथ्

श्रथ प्रयत्ने प्रस्थाने च


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- श्राथयति–ते

अर्थ−
१. प्रयत्न गर्नु, जानु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“श्रथ प्रयत्ने” 2 ‘…प्रतियत्ने’ इति क्वचित् पाठः।
  • दैवश्लोकः पूर्वस्मिन् धातौ द्रष्टव्यः।
  • ‘प्रतिहर्षे’ इति क्षीरतरङ्गिणी-कातन्त्र-जैनेन्द्र-हेमचन्द्रीयेषु पाठः।
  • ‘प्रस्थाने’ इति मैत्रेय इति माधवः।
  • सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकक्लापयतिवत् 3 बोध्यानि।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७६६)
  • (१०-चुरादिः-१५४६। सक। सेट्। उभ।)
  • (२८२)


श्रथ मोक्षणे हिंसायाञ्च


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- श्राथयति–ते, श्रथति

अर्थ−
१. मुक्त गर्नु, छोड्नु,
२. ठोक्नु, चुट्नु, पीडा दिनु,
३. बाँध्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“श्रथ मोक्षणे” 2 आधृषीयः।
  • ‘हिंसायाम्’ इति केचित्।
  • दैवश्लोकः 3 धातौ द्रष्टव्यः।
  • सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकच्छदयतिवत् 4 बोध्यानि।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७६७)
  • (१०-चुरादिः-१८२३। सक। सेट्। उभ।)
  • (१७६५)
  • (५६२)


श्रथ हिंसार्थे


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- श्रथति

अर्थ−
१. मार्नु, सताउनु, दुःख दिनु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“श्रथ हिंसार्थः” 2 घटादिः।
  • ‘श्नथ’ इति क्वचित् पाठः।
  • “दौर्बल्ये श्रथयेत् प्रयत्नविषये स्याच्छ्राथयेन्मोक्षणे यौ तु श्राथयति श्रथत्यपि च वा णौ श्रन्थयेत् श्रन्थति।
  • सन्दर्भे श्नि विमोचनार्थविषये श्रथ्नात्यथ श्रन्थते, शैथिल्ये…।।’ 3 इति देवः।
  • सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकक्लथतिवत् 4 बोध्यानि।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७६५)
  • (१-भ्वादिः-७९९। सक। सेट्। पर।)
  • (श्लो। १०१)
  • (२८०)



Correction: