भाष् (भ्वा० आ० भाषते, भाषित)
1. कहना, बोलना, उच्चारण करना–त्वयैकमीशं प्रति साधु भाषितम् –कु० ५।८१, बहुधा द्विकर्मक,–भीतां प्रियामेत्य वचो बभाषे–रघु० ७।६६, आखण्डल: काममिदं बभाषे–कु० ३।११, भट्टि० ९।१२२
2. बोलना, संबोधित करना–किंचिद्विहस्यार्थपतिं बभाणे–रघु० २।४६, ३।५१
3. बोलना, घोषणा करना, प्रकथन करना–क्षितिपालमुच्चैः प्रीत्या तमेवार्थमभाषतेव –रघु० २।५१
4. बोलना, बातें करना
5. नाम लेना, पुकारना
6. वर्णन करना,
अनु–
1. बोलना, कहना
2. समाचार देना, घोषणा करना–मनु० ११।२२८,
अप–
झिड़कना, बुरा भला कहना, बदनाम करना, निन्दा करना, बुराई करना–अहमणुमात्रं न किंचिदपभाषे–भामि० ४।२७, न केवलं यो महतोऽपभाषते शृणोति तस्मादपि यः स पापभाक्–कु० ५।८३,
अभिः–
1. बोलना, भाषण देना–मनु० २।१२८
2. बोलना, कहना
3. प्रकथन करना, घोषणा करना, कहना, समाचार देना
4. वर्णन करना,
आ–
1. बोलना, भाषण देना,–वैशम्पायनश्चन्द्रापीडमाबभाष–का० १।१७
2. कहना, बोलना,–आभाषि रामेण वचः कनीयान्–भट्टि० ३।५१,
परि–
परिपाटी स्थापित करना, औपचारिक रूप से बोलना,
प्र–
कहना, बोलना–स्थितधीः किं प्रभाषेत–भग० २।५४,
प्रति–
1. बदले में कहना, उत्तर देना–भट्टि०.५।३९
2. कहना, वर्णन करना
3. एक के बाद बोलना, सुनकर बोलना
4. नाम लेना, पुकारना–कामिनि तामुपगीतिं प्रतिभाषन्ते महाकवयः–श्रुत० ६,
वि–
ऐच्छिक नियम के रूप में निर्धारित करना,
सम्–
मिलकर बोलना, बातचीत करना–मनु० ८।५५ ।