संस्कृत-शब्दकोशः

मूकिमन् मूत

मूढ

मूढ (भू० क० कृ०) [मुह् +क्त]


1. जडीभूत, मोहित
2. उद्विग्न, व्याकुल, विह्वल, सूझबूझ से हीन–किं कर्तव्यतामूढः ‘करणीय कर्तव्य की सूझ से हीन व्यक्ति’ इसी प्रकार 'ह्रीमूढ' मेघ० ६८
3. नासमझ, मूर्ख, मन्दबुद्धि, जड, अज्ञानी – अल्पस्य हेतोर्बहु हातुमिच्छन् विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वम् –रघु० २।४७
4. भ्रान्त, भ्रमपूर्ण, प्रतारित, विचलित
5. अपक्वजन्मा
6. संशयोत्पादक,
~ढः
मूर्ख, बुद्धू, मन्दमति, अज्ञानी पुरुष–मूढः परप्रत्ययनयबुद्धिः – मालवि० १२ ।
समस्त पद
~आत्मन्
1. मन से जड़ीभूत
2. निर्वूद्धि, जड़, मूर्ख,
~गर्भः
मृत गर्भ,
~वादः
अशुद्ध भाव, गलत, विचारण, गलत धारणा,
~चेतन, ~चेतस्
(वि०) निर्वूद्धि, मूर्ख, अज्ञानी–अवगच्छति मूढचेतनः प्रियनाशं हृदि शल्यमर्पितं –रघु० ८।८८,
~धी, ~बुद्धि, ~मति
(वि०) निर्बुद्धि, जड़, मूर्ख, सीधासादा –कि० १।३०,
~सत्त्व
(वि०) मोहित, दीवाना ।



Correction: