शी (अदा० आ० शेते, शयित, कर्मवा० शय्यते, इच्छा शिशयिषते)
1. लेटना, लेट जाना, विश्राम करना, आराम करना, इतश्च शरणार्थिन: शिखरिणां गणाः शेरते–भर्तृ० २।७६
2. सोना, (आलं ० से भी) –
“किं निःशङ्के शेषे-शेषे वयसः समागतो मृत्युः ।
सुखं शयीथा निकटे जागर्ति जाह्नवी जननी ॥”
– ४।३०, भर्तृ० ३।७९, कु० ५।१२, प्रेर० (शाययति-ते) सुलाना, लिटाना,
अति–
1. सोने में पहल करना
2. बाद में सोना– अपेक्षाकृत देर तक सोना –अहं पतीन्नातिशये –महा०
3. श्रेष्ठ होना, आगे बढ़ जाना–पूर्वान्महाभाग तयातिशेषे –रघु० ५।१४, चरितेन चातिशयिता मुनयः–कि० ६।३२, भट्टि० ७।४६, (प्रेर०) आगे बढ़ने का कारण बनना– धाम्यातिशाययति धाम सहस्रधाम्न:– मुद्रा० ३।१७,
अधि–
(स्थान में कर्म० के साथ) लेटना, सोना, आराम करना– अध्यशयिष्ट गाम्– भट्टि० १५।१० युगान्तोचितयोगनिद्रः संहृत्य लोकान् पुरुषोऽधिशेते –रघु० १३।६, १६।४९, १९।३२, कि० १।३८
2. बसना, रहना, –भट्टि० १०।३५,
उप–
सोना, निकट लेटना,
सम–
संदेह में होना–संशय्य कर्णादिषु तिष्ठते यः–कि० ३।१४, ४२ भामि० २।११ ।
शी [शी+क्विप्]
1. निद्रा. विश्राम
2. शान्ति ।