मुधा मुन्थ्

मुनि

मुनि [मन्-इन् उच्च Uṇ. 4. 122]
1 A sage, a holy man, saint, devotee, an ascetic; मुनीनामप्यहं व्यासः Bg. 10. 37; दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृ- हः । वीतरागभयक्रोधः स्थिरधीर्मुनिरुच्य- ते ॥ 2. 56; पुण्यः शब्दो मुनिरिति मुहुः केवलं राजपूर्वः Ś. 2. 14; R. 1. 8, 3. 49.
2 N. of the sage Agastya.
3 Of Vyāsa.
4 Of Buddha.
5 of Pāṇini.
6 N. of several plants (पियालु, पराशर and दमनक).
7 The internal conscience (according to Kull. on Ms. 8. 91 ‘the supreme spirit’).
8 The mango-tree.
9 The the number ‘seven’. −pl. The seven sages.
−Comp.
−अन्नं (pl.) the food of ascetics.
−इंद्रः 1. ‘the lord of the sages’, a great sage. −2. an epithet of Śākyamuni. −3. of Bharata. −4. of Śiva. −ईशः, −ईश्वरः 1. a great sage. −2. an epithet of Viṣṇu. −3. of Buddha.
−त्रयं ‘the triad of sages’, i. e. Pāṇini, Kātyāyana, and Patanjali (who are considered to be inspired saints); मुनित्रयं नमस्कृत्य, or त्रिमुनि व्याकरणं Sk. −दारकः, −कुमारः a young sage.
−द्रुमः the Śyonāka tree.
−पित्तलं copper.
−पुंगवः a great or eminent sage.
−पुत्रकः 1. a wagtail.
2 the damanuka tree.
−भेषजं 1. the fruit of the yellow myrobalan. −2. fasting.
−वृत्ति a. leading an ascetic life; शैशवे मुनिवृत्तीनां R. 1. 8.
−व्रतं an ascetic vow; Ku. 5. 48.

---