संस्कृत-शब्दकोशः

भगनन्दन भगभक्षक

भगन्दर

भगन्दरः (पुंलिङ्ग)


निष्पत्ति− दृ (विदारणे)+णिच् "खच्"(३-२-४६) मुमागमः(६३-६७)
व्युत्पत्ति− भगं दारयति
विस्तार− वातपित्तश्लेश्मसन्निपातागन्तुनिमित्ताः शतपोनकोष्ट्रग्रीवपरिस्राविशम्बूकावर्तोन्मार्गिणो यथासङ्ख्यं पञ्च भगन्दरा भवन्ति" सुश्रुत० निदा० ४-३

अर्थ−
गुदद्वार, योनिद्वार र तल्लो पेटको बीचमा पैदा हुने र फुटेपटछि अत्यन्त पीडा दिने खटिरो । भनाइ छ-

“भगं परिसमन्ताच्च गुदवस्तिं तथैव च ॥
भगवद्दारयेदस्मात्तस्माज्ज्ञेयो भगन्दरः ॥”

(पुरश्चर्याणव ४/१९१) ।



Correction: