संस्कृत-शब्दकोशः

भल भल्ल

भल्

भल आभण्डने


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- निभालयते (प्रायेण निपूर्वप्रयोगः)

अर्थ−
१. निरुपण गर्नु,
२. वादविवाद गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“भल आभण्डने” 2 आकुस्मीयः।
  • आभण्डनम् = निरूपणम्।
  • ‘मार्जनम्’ इति धा।
  • का।
  • 3।
  • भालकः-लिका, बिभालयिषकः-षिका, भालयिता-त्री, बिभालयिषिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकगालयतिवत् 4 ज्ञेयानि।
  • ल्युटि- 5 भालनम्।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (११४९)
  • ↑ (१०-चुरादिः-१७०१। अक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ (३-३६)
  • ↑ (३८८)
  • ↑ ड्। ‘… दुष्कीर्तिभालनपराः खलु कूटवृत्त्या।’ धा। का। ३। ३६।


भल धारणे (क्वचित्-परिभाषणहिंसादानेषु)


गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- भलते

अर्थ−
१. धारण गर्नु,
२. बोल्नु, व्याख्यान गर्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“भल परिभाषणहिंसादानेषु” 2 भालकः-लिका, भालकः-लिका, बिभलिषकः-षिका, बाभलकः-लिका;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि विशेषरूपाणि विना भौवादिककलतिवत् 3 ज्ञेयानि।
  • 4 भालः, ण्यति- 5 आभाल्यः इति विशेषः।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (११४८)
  • ↑ (१-भ्वादिः-४९५। सक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ (१७४)
  • ↑ २। ‘अकर्तरि च कारके संज्ञायाम्’ (३-३-१९) इति संज्ञायां घञ्। भालः = ललाटः।
  • ↑ C। ‘मामल्यमानं स्मितमल्लिकावलीमाभाल्यदैत्याधिपभल्लनोद्घुरम्।’ धा। का। १। ६४।



Correction: