वाचस्पत्यम्
विडङ्ग || पु० न० विड—अङ्गच् । १ स्वनामख्याते औषधभेदे अमरः । “विडङ्गं कटु तीक्ष्णोष्णं रूक्षं वह्निकरं लघु । शूला- ध्मानोदरश्लेष्मक्रमिवातविबन्धनुत्” भावप्र० । २ अभिज्ञे त्रि० मेदि० ।
शब्दकल्पद्रुमः
विडङ्गं || क्ली पुं, (विड आक्रोशे + “विडादिभ्यः कित् ।” उणा० १ । १२० । इति अङ्गच् । सच कित् ।)
स्वनामख्यातौषधम् । (यथा, बृहत्संहितायाम् । ५५ । ७ । “घृतोशीरतिलक्षौद्रविडङ्गक्षीरगोमयैः । आमूलस्कन्धलिप्तानां सङ्क्रामणविरोपणम् ॥”)
तत्पर्य्यायः । वेल्लम् ३ अमोघा ३ चित्रतण्डुला ४ तण्डुलः ५ क्रिमिघ्नः ६ । इत्यमरः ॥ रसायनः ७ पावकः ८ भस्मकम् ९ । इति जटाधरः । वैलुः १० मोघा ११ तण्डुलुः १२ । इति शब्द- रत्नावली ॥ जन्तुघ्नम् १३ चित्रतण्डुलम् १४ क्रिमिघ्नम् १५ क्रिमिशत्रुः १६ गर्द्दभम् १७ कैवलम् १८ । इति रत्नमाला ॥ विडङ्गा १९ कृमिहा २० चित्रा २१ तण्डुला २२ तण्डुली- यका २३ वातारितण्डुला २४ जन्तुघ्नी २५ मृगगामिनी २६ कैराली २७ गह्वरा २८ कापाली २९ वरासुः ३० चित्रबीजा ३१ जन्तु- हन्त्री ३२ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । लघुत्वम् । वातकफार्त्त्यग्निमान्द्यारुचिभ्रान्ति- कृमिदोषविनाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ ईषत्तिक्तत्वम् । क्रिमिविषनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ “विडङ्गं कटु तीक्ष्णोष्टं रूक्षं वह्निकरं लघु । शूलाध्मानोदरश्लेष्मक्रिमिवातविबन्धनुत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥
शब्दकल्पद्रुमः
विडङ्गः || त्रि (विड + अङ्गच् ।)
अभिज्ञः । इति मेदिनी । गे, ४९ ॥