संस्कृत-शब्दकोशः

मकरध्वज मकरन्दरस

मकरन्द

मकरन्दः (पुंलिङ्ग)


निष्पत्ति− दो (अवखण्डने) - "कः" (३-२-३) । पृषो०
व्युत्पत्ति− मकरं द्यति
प्रयोग− "प्रस्थानप्रणतिभिरङ्गुलीषु चक्रुर्मौलिस्रक्च्युतमकरन्दरेणुगौरम्"
उल्लेख− रघु० ४-८८

अर्थ−
१. फूलको रस,
२. कुन्दपुष्प,
३. कमलको केसर,
४. कमलको (फूलको) मह,
५. तालका आठ भेदमध्ये एक,
६, एक वर्ण वृत्त, जसको प्रत्येक चरणमा क्रमैले सात जगण तथा एक यगण हुन्छ,
७. माहुरी,
८. कोइली,
९. आँपको बास्ना आउने रूख ।


मकरन्दम् (नपुंसकलिङ्ग)


अर्थ−
फूलको केशर ।



Correction: