मृगोत्तमाङ्ग
मृग्य
मृग्
मृग अन्वेषणे
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मृगयते
अर्थ−
१. सिकार गर्नु,
२. खोज्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“मृग अन्वेषणे” 2 अदन्तः, कथादिः, आगर्वीयश्च।
- 3 ‘मृग्यति इति कण्ड्वादिपाठात्।’ इति मैत्रेयः--इति धातुवृत्तौ प्रति- पादितम्।
- दिवाद्यन्ते तु “-- ‘दिवादयस्त्वपरिसमाप्ताः’ इत्याहुः।
- तेन क्षीयते, मृग्यते इत्यादिसिद्धिरिति।” इत्यप्युक्तम्।
- कण्ड्वादिष्वपि मृगधातुः न पठयते।
- “दिवादिस्तु भ्वादिवदाकृतिगणः।
- तेन क्षीयते मृग्यतीत्यादिसिद्धिरित्याहुः।” इति दिवाद्यन्ते सिद्धान्तकौमुदीवाक्यात् परस्मैपदमेव दिवादिपाठेऽप्येतस्येति ज्ञायते। ‘अन्वेषणेऽर्थे मृगयेत णौ यो मार्गेर्भवेन्मार्गति मार्गयेच्च।।’ 4 इति देवः।
- मृगकः-गिका, मिमृगयिषकः-षिका;
- मृगयिता-त्री, मिमृगयिषिता-त्री;
- इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककृपयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
- अस्या- 6 गर्वीयत्वेन ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’ 7 इत्यात्मनेपदमेवेति विशेषः।
- 8 मृगया।
प्रासङ्गिक्यः
मृग अन्वेषणे
गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मृग्यते
अर्थ−
१. सिकार गर्नु,
२. खोज्नु ।
कृदन्तरूपमाला