संस्कृत-शब्दकोशः

मृगोत्तमाङ्ग मृग्य

मृग्

मृग अन्वेषणे


गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मृगयते

अर्थ−
१. सिकार गर्नु,
२. खोज्नु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“मृग अन्वेषणे” 2 अदन्तः, कथादिः, आगर्वीयश्च।
  • 3 ‘मृग्यति इति कण्ड्वादिपाठात्।’ इति मैत्रेयः--इति धातुवृत्तौ प्रति- पादितम्।
  • दिवाद्यन्ते तु “-- ‘दिवादयस्त्वपरिसमाप्ताः’ इत्याहुः।
  • तेन क्षीयते, मृग्यते इत्यादिसिद्धिरिति।” इत्यप्युक्तम्।
  • कण्ड्वादिष्वपि मृगधातुः न पठयते।
  • “दिवादिस्तु भ्वादिवदाकृतिगणः।
  • तेन क्षीयते मृग्यतीत्यादिसिद्धिरित्याहुः।” इति दिवाद्यन्ते सिद्धान्तकौमुदीवाक्यात् परस्मैपदमेव दिवादिपाठेऽप्येतस्येति ज्ञायते। ‘अन्वेषणेऽर्थे मृगयेत णौ यो मार्गेर्भवेन्मार्गति मार्गयेच्च।।’ 4 इति देवः।
  • मृगकः-गिका, मिमृगयिषकः-षिका;
  • मृगयिता-त्री, मिमृगयिषिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककृपयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
  • अस्या- 6 गर्वीयत्वेन ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’ 7 इत्यात्मनेपदमेवेति विशेषः।
  • 8 मृगया।

प्रासङ्गिक्यः

  • ↑ (१३००)
  • ↑ (१०-चुरादिः-१९००। सक। सेट्। आत्म।)
  • ↑ [अ]
  • ↑ (श्लो। ४४)
  • ↑ (२५१)
  • ↑ [पृष्ठम्१०४६+ ३२]
  • ↑ (ग। सू। चुरादिः)
  • ↑ १। ‘परिचर्यापरिसर्यामृगयाऽटाट्यानामुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-१०१) इति स्त्रियां भावादौ शप्रत्यये, अतो लोपे, णेर्गुणे च रूपम्। मृगया = आखेटकः। ‘मृगि- कम्प्योः शविधिः’ इति वचनेन शप्रत्ययोऽत्रेति क्षीरस्वामी। नैतादृशं वचनं भाष्यादिषु दृश्यते। व्याकरणान्तरीयं वाक्यमिति क्षी-टीका।


मृग अन्वेषणे


गणः- दिवादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- मृग्यते

अर्थ−
१. सिकार गर्नु,
२. खोज्नु ।

कृदन्तरूपमाला



Correction: