रणोत्साह रण्ड

रण्

रण गतौ

---

गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- रणति

अर्थ−
१. जानु ।

कृदन्तरूपमाला

---

रण शब्दे

---

गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- रणति

अर्थ−
१. शब्द गर्नु, आवाज निकाल्नु ।

कृदन्तरूपमाला

• ¹“रण शब्दार्थः” ^{2 3} अस्य धातोर्घटादित्वं गत्यर्थकत्वे भोजादिसम्मतम्।
• क्षीरस्वामिप्रभृतयोऽ- नुवदन्ति च।
• पाणिनिसम्मतिरत्र नेत्यपि ज्ञेयम्। घटादिः।
• राणकः-णिका, राणकः-णिका- ⁴ रणकः-णिका, रिरणिषकः-षिका, रंरणकः-णिका;
• ⁵ रणिता-त्री, राणयिता-रणयिता-त्री, रिरणिषिता-त्री, रंरणिता-त्री;
• इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककणतिवत् ⁶ ज्ञेयानि।
• ⁷ रणः, रणरणकः ⁸ इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
• ⁹ रणयन्-न्ती।

प्रासङ्गिक्यः

• ↑ (१३६९)
• ↑ (१-भ्वादिः-४४५। ७९५। अक। सेट्। पर।)
• ↑ [अ]
• ↑ ४। अय गतावर्थे ‘घटादयो मितः’ (ग। सू। भ्वादिः) इति मित्संज्ञकः। मित्संज्ञक- त्वात् ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति णौ परतः उपधायाः ह्रस्वो भवति। एवं घटादित्वपक्षे ण्यन्ते सर्वत्र प्रक्रियोह्या। अन्यत्रार्थे राणयिता-त्री, इत्यादीनि रूपाणि यथायथमूह्यानि।
• ↑ [पृष्ठम्१०९३+ २४]
• ↑ (१५७)
• ↑ १। रणन्त्यस्मिन्निति बिग्रहे ‘वशिरण्योरुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-५८) इति अकर्तरि च कारके अप्प्रत्यये रूपमेवम्। घञोऽपवादः। रणः = यज्ञः, संग्रामश्च।
• ↑ २। ‘घञर्थे कविधानम्’ (वा। ३-३-५८) इति कप्रत्यये ‘कृञादीनां के द्वे भवतः’ (वा। ६-१-१२) इति द्विर्वचने संज्ञायां कनि च रूपमेवम्। पृषोदरादित्वात् हलादि- शेषाभावोऽभ्यासस्याकारश्च। रणरणकः = हृल्लेखः।
• ↑ आ। ‘अगन्मनीषः कणयन्मुकुन्दमस्मान्वियोगं रणयन् स दूतः।’ धा। का। २। ९।

---