वजराज
वज्र
वज्
वज गतौ
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि- वजति
अर्थ−
१. जानु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“वज गतौ” 2 ‘-- गतौ वजति वाजयेत्।’ 3 इति देवः।
- वाजकः-जिका, वाजकः-जिका, विवजिषकः-षिका, वावजकः-जिका;
- वजिता-त्री, वाजयिता-त्री, विवजिषिता-त्री, वावजिता-त्री;
- इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकबन्धनार्थककचतिवत् 4 बोध्यानि।
- 5 वाज्यम्, शतरि-वजन् इति च विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
वज मार्गसंस्कारगत्योः
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-परस्मैपदम्
कर्तरि लटि-वाजयति-ते
अर्थ−
जानु, हिँड-डुल गर्नु,
२. छाँटकाँट गर्नु, सिद्ध गर्नु, तयार गर्नु,
३. वाणमा पङ्ख लगाएर तयार गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“वज मार्गसंस्कारगत्योः” 2 ‘… गतौ वजति वाचयेत्।’ 3 इति देवः।
- 4 ‘व्रज--’ इति मा।
- धा।
- वृत्तिः, चन्द्रोऽपि।
- क्षीरस्वामी तु वजिं पठित्वा मार्गेति द्वितीयं धातुमाह।
- ‘मार्गगतौ संस्कारगतौ च’ इत्येके।
- ‘वज’ ‘मार्ग’ द्वौ धातू इति सि।
- कौमुद्याम्।
- एवमेव पुरुषकारेऽपि 5।
- ‘वज मार्गणसंस्कारे’ इति दुर्गः।
- ‘--गतौ संस्कृतौ च’ इति वोपदेवः।
- वाजकः-जिका, विवाजयिषकः-षिका;
- वाजयिता-त्री, विवाजयिषिता-त्री;
- इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिककाणयतिवत् 6 ऊह्यानि।
- ण्यति- 7 अवाज्यम् इति।
प्रासङ्गिक्यः