शण्ढ
शतक
शत
शतम् (नपुंसकलिङ्ग)
निष्पत्ति− "त" प्रत्ययः प्रकृतेः शादेशश्च निपा० (५-१-५९)
व्युत्पत्ति− दश दशतः परिमाणमस्य
प्रयोग− १) "पुरमथ गमयित्वा भूषितं यादवाग्र्यैः शतसमधिकसङ्ख्यं षोडशस्त्रीसहस्रम्" २) "निःस्वो वष्टि शतं शती दशशतम्"
उल्लेख− याद० १६-१४४, शान्तिशतकम्
विस्तार− शत विंशत्याद्याः सदैकत्वे" - अम० । दासीनां सुकुमारीणां द्वे शते समलङ्कृते । दुहित्रे देवकः प्रादात् याने दुहितृवत्सलः" - भाग० १०-१-३२
अर्थ−
१. सयको सङ्ख्या/१००,
२. कुनै पनि ठुलो सङ्ख्या । शत, सहस्र आदि शब्दले कुनै पनि ठुलो वा अनन्त सङ्ख्यालाई बुझाउँछ । भनिएको छ-
“शतं शतसहस्रन्तु सर्वमक्षयवाचकम् ॥
परिमाणं शतं त्वेतन्नेदमक्षयवाचकम् ॥”
(महाभारत, आदिपर्व)