शिवनिर्माल्यम् (नपुंसकलिङ्ग)
अर्थ−
१. गङ्गाजल,
२. शिवमा चढाएको जल, फूल, नैवेद्य आदि वस्तु । तर सुन, चाँदी, तामो, रत्न, गाई, कपडा र जमिन भने शिव निर्माल्यमा सामेल छैनन् । ‘शिवनिर्माल्यम् -गङ्गोदकम् ।’ भनाइ छ- ‘अन्यदन्नादिपानीयं ताम्बूलं गन्धपुष्पकम् ॥
दद्याच्चण्डाय निर्माल्यं शिवभुक्तं तु सर्वशः ॥”