शृधु
शृष्टि
शृध्
शृधु शब्दकुत्सायाम्
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- शर्धते
अर्थ−
१. पाद्नु, अपानवायु छोड्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शृधु शब्दकुत्सायाम्” 2 ‘शब्दकुत्सा पायुशब्दः’ इति स्वामी।
- वृतादिः।
- ‘शर्धते शब्दकुत्सायाम् उन्दे शर्धति शर्धते।
- 3 इति देवः।
- शर्धिता-त्री, शर्धयिता-त्री, शिशर्धिषिता-त्री, शरीशृधिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकपर्षतिवत् 4 ऊह्यानि।
- युचि- 5 शर्धनम्।
प्रासङ्गिक्यः
शृधु उन्दने
गणः- भ्वादिः
कर्मकः-अकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- शर्धति–ते
अर्थ−
१. भिज्नु, चिसो हुनु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शृधु उन्दने” 2 ‘… वलेदने’ इति वोपदेवः।
- ‘उन्दः = क्लेदनम्’ इति स्वामी।
- ‘शर्धते शब्दकुत्सायाम् उन्दे शर्धति शर्धने।’ 3 इति देवः।
- सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिकतर्पतिवत् 4 ज्ञेयानि।
- णिनिप्रत्यये 5 परिशर्धी इति।
प्रासङ्गिक्यः
शृधु प्रसहने
गणः- चुरादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- शर्धयति–ते
अर्थ−
१. सहनु,
२. जित्नु,
३. अपमान गर्नु, अनादर गर्नु ।
कृदन्तरूपमाला
- 1“शृधु प्रसहने” 2 ‘हिक्कादौ शर्धयत्यस्य शृधेः प्रसहने णिचि।।’ 3 इति देवः।
- 4 “‘शृध अप्रसहने’ अप्रसहनम् = अमर्षः।
- ‘प्रसहने = अभिभवे इत्येके” इति स्वामी।
- उदित्त्वात् णिज्विकल्पः।
- ‘प्रहसनम् = विद्रवः’ इति गोविन्द- भट्टः इति शब्दकल्पद्रुमे।
- ‘-- प्रहसने’ इति शाकटायनकाशकृत्सनौ।
- ‘--प्रहसनम् = अभिभवः’ इति धा।
- का।
- व्याख्या 5।
- शर्धकः-र्धिका, शिशर्धयिषकः-षिका, शर्धकः-र्धिका, शिशर्धिषकः-षिका, शरीशृधकः-धिका;
- शर्धयिता-त्री, शिशर्धयिषिता-त्री, शर्धिता-त्री, शिशर्धिषिता-त्री, शरीशृधिता-त्री;
- इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकगृध्यतिवत् 6 ऊह्यानि।
- निष्ठायाम्-शधितम्, शृद्धम्-शृद्धः, ल्युटि- 7 शर्धनम्, क्त्वायाम्-शर्धित्वा-शृद्ध्वा इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः