संस्कृत-शब्दकोशः

श्रिष् श्रीकण्ठ

श्री

श्रीः (स्त्रीलिङ्ग)


निष्पत्ति− श्रिञ् (सेवायाम्) - "क्विप्" दीर्घश्च (वा० ३-२-१७८)
व्युत्पत्ति− श्रयति हरिम्
प्रयोग− "श्रियः पतिः श्रीमति शासितुं जगत् जगन्निवासो वसुदेवसद्मनि"
उल्लेख− माघ० १-१

अर्थ−
१. धन/सम्पत्ति,
२. लक्ष्मी,
३. राजसी सम्पत्ति,
४. सरस्वती,
५. ऐश्वर्य,
६.शोभा,
७. गौरव,
८, धनकी अधिष्ठात्री देवी,
९. नामको अगाडि जोडिने आदरसूचक शब्द,
१०. कान्ति/ चमक,
११. कुनै गुण वा सत्कर्म,
१२. शृङ्गार / सजावट,
१३. बुद्धि या प्रतिभा,
१४. अलौकिक शक्ति,
१५. धर्म, अर्थ, काम तीन वर्ग,
१६. सल्लाको रूख,
१७. बेलको रूख,
१८.ल्वाङ,
१९. श्रीखण्ड,
२०. कमल,
२१. ऊर्ध्वपुण्ड्रबीचको रातो लामो टीका,
२२. श्रीबिन्दी/ शिरबिन्दी,
२३. सिद्धि,
२४. वृद्धि/ बढ्ती,
२५. अधिकार,
२६. वृद्धि नामको बुटी ।


श्रीञ् पाके


गणः- क्र्यादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-अनिट्
पदम्-उभयपदम्
कर्तरि लटि- श्रीणाति–श्रीणीते

अर्थ−
१. पकाउनु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“श्रीञ् पाके” 2 ‘श्रीणाति पाके श्रीणीते सेवायां श्रयते श्रयेत्।’ 3 इति देवः।
  • प्रातिस्विकरूपाणि विना क्रैयादिकक्रीणातिवत् 4 सर्वाणि रूपाणि बोध्यानि।

प्रासङ्गिक्यः

  • (१७७८)
  • (९-क्र्यादिः-१४७५। सक। सेट्। उभ।)
  • (श्लो। १६)
  • (२७४)



Correction: