मन्त्र् (चुरा०आ०मंत्रयते, कभी कभी 'मन्त्रयति' भी, मन्त्रित)
1. सलाह लेना, विचार करना, सोच विचार करना, मन्त्रणा करना, परामर्श लेना–न हि स्त्रीभिः सह मन्त्रयितुं युज्यते–पंच० ५, मनु० ७।१४६
2. उपदेश देना, सलाह देना, परामर्श देना– अतीतलाभस्य च रक्षणार्थं यन्मन्त्र्यतेऽसौ परमो हि मन्त्र:–पंच० २।१८२
3. वेदपाठ को अभिमंत्रित करना, जादू से मुग्ध करना
4. कहना, बोलना, बातें करना, गुनगुनाना–किमपि हृदये कृत्वा मंत्रन्येथे–श०१, किमेकाकिनी मन्त्रयसि–श० ६, हला संगीतशालापरिसरेऽवलोकिता द्वितीया त्वं किं मन्त्रयन्त्यासी: –मा० २,
अनु–
1. अभिमंत्रित करना, जादू करना–विसृष्टश्च वामदेवानुमन्त्रितोऽश्वः–उत्तर० २.
2. आशीर्वाद देकर विदा करना –रथमारोप्य कृष्णेन यत्र कर्णोऽनुमन्त्रितः–महा०,
अभि–
1. वेदमंत्रों द्वारा अभिमंत्रित करना,–पशुरसौ. योऽभिमन्त्र्य ऋतौ हतः–अमर०, याज्ञ० २।१०२, ३।३२६
2. मुग्ध करना, मोहना,
आ–
1, बिदा करना, विसर्जन करना, –आमन्त्रयस्व सहचरम्–श० ३, कु० ६।९४
2. बोलना, बुलाना, कहना, संबोधित करना, वार्तालाप करना –तमामन्त्रयांबभूव – का० ८१, वेणी० १
3. कहना, बोलना –परिजनोऽप्येवमामन्त्रयते– का० १९५, भट्टि० ९।९८
4. बुलाना, निमंत्रित करना,
उप–
उपदेश देना, उकसाना, फुसलाना,
नि–
न्यौता देना, बुलाना, बुला भेजना–दिग्भ्योनिमंन्त्रिताश्चैनमभिजग्मुर्महर्षयः –रघु० १५।५९, ११।३२, याज्ञ० १।२२५, –,जादू से अभिमंत्रित करना
सम्–
सलाह करना, परामर्श या सलाह लेना,–मम हृदयेन सह संमन्त्रोक्तवानसि–मुद्रा० १ ।