संस्कृत-शब्दकोशः

मार्कण्डेय मार्गक

मार्ग

मार्गः [ मार्ग् +घञ्]


1. रास्ता, सड़क, पथ (आलं० भी)–अग्निशरणमार्गमादेशय–श० ५, इसी प्रकार –विचारमार्गप्रहितेन चेतसा–कु० ५।४२, रघु० २।७२
2. क्रम, रास्ता, भूखंड (जो पार कर लिया गया हो)–वायोरिमं परिवहस्य वदन्ति मार्गम्–श० ७।७
3. पहुँच, परास–कि० १८।४०
4. किण, ब्रणचिह्न –रघु० ४।४८ १४।४
5. ग्रहपथ
6. खोज, पूछताछ, गवेषणा
7. नहर कुल्या, जलमार्ग
8. साधन, रीति
9. सही मार्ग, उचित पथ – सुमार्ग, अमार्ग
10. पद्धति, रीति, प्रणाली, क्रम, चलन–शांति° –रघु० ७।७१, इसी प्रकार कुल° शास्त्र° धर्म० आदि
11. शैली, वाक्यविन्यास–इति वैदर्भमार्गस्य प्राणा दश गुणाः स्मृता:–काव्या० १।४१, वाचां विचित्रमार्गाणाम्–१।९
12. गुदा, मलद्वार
13. कस्तूरी
14. 'मृगशिरस्' नाम का नक्षत्र
15. मार्गशीर्ष का महीना ।
समस्त पद
~तोरणम्
सड़क पर बनाया गया उत्सवसूचक महराबदार द्वार–रघु० ११।५,
~दर्शकः
पथप्रदर्शक,
~धेनुः, ~धेनुकम्
चार कोस की दूरी,
~बन्धनम्
रोक, आड़,
~रक्षकः
सड़क का रखवाला, सड़क पर पहरा देने वाला,
~शोधकः
दूसरे के लिए मार्ग प्रशस्त करने वाला,
~स्थ
(वि०) यात्रा करने वाला, बटोही,
~हर्म्यम्
राजपथ पर बना हुआ महल ।



Correction: