रति रत्नवत्

रत्न

रत्न [रमतेऽत्र रम्-न तांतादेशः]
1 A gem, jewel, a precious stone; किं रत्नमच्छा मतिः Bv. 1. 86; न रत्नमन्वि- ष्यति मृग्यते हि तत् Ku. 5. 45. (The ratnas are said to be either five, nine, or fourteen; see the words पंच रत्न, नवरत्न, and चतुर्दशरत्न respectively).
2 Anything valuable or precious, any dear treasure.
3 Anything best or excellent of its kind; (mostly at the end of comp.); जातौ जातौ यदुत्कृष्टं तद्रत्नमभिधीयते Malli.; कन्यारत्नमयोनिजन्म भवतामा- स्ते वयं चार्थिनः Mv. 1. 30; so पुत्रº, स्त्रीº V. 4. 25; अपत्यº &c.
4 A magnet.
−Comp.
−अंकः N. of Viṣṇu's car.
−अधिपतिः a superintendent of precious stones. −अतु- विद्ध a. set or studded with jewels.
−आकरः 1. a mine of jewels. −2. the ocean; रत्नेषु लुप्तेषु बहुष्वमर्त्यैरद्या- पि रत्नाकर एव सिंधुः Vikr. 1. 12; रत्नाकरं नीक्ष्य R. 13. 1.
−आभरणं an ornament of jewels.
−आलोकः the lustre of a gem.
−आवली 1. a necklace of jewels. −2. N. of a Nāṭikā attributed to Śrīharṣa.
−कदलः a coral.
−करः N. of Kubera. −ख- चित a. set or studded with gems.
−गर्भः 1. Kubera. −2. the sea. (
−र्भा) the earth.
−दर्पणः a mirror studded with jewels. −दीपः, −प्रदीपः 1. a jewel-lamp. −2. a gem serving as a lamp; अर्चिस्तुंगानभिमुखमपि प्राप्य रत्नप्रदीपान् Me. 68.
−वाभः N. of Viṣṇu.
−निधिः 1. the ocean. −2. N. of Viṣṇu. −3. of Meru. −4. a wag-tail.
−प्रभा the earth.
−माला a jewel-necklace.
−मुख्यं a diamond.
−राज् m. a ruby.
−राशिः 1. a heap of gems. −2. the ocean.
−सानुः N. of the mountain Meru.
−सू a. producing jewels; R. 1. 65. −सू, सूति f. the earth.

---