संस्कृत-शब्दकोशः

लम्भित लयकाल

लय

लयः (पुंलिङ्ग)


निष्पत्ति− लीङ् (संश्लेषणे) - "अच्" (३-३-५६)

अर्थ−
१. अँगालो हाल्नु/आलिङ्गन,
२. एक कुरा अर्कोमा मिल्न जानु,
३. ध्यानमा एक नाससँग लाग्नु,
४. आखिरमा सबै सृष्टि वा संसारको हुने विनाश/प्रलय,
५. नाश,
६. मिसिन वा मिल्न जानु,
७. टाँसिनु,
८. मूर्छा / बेहोसी,
९. मनको सुस्ती,
१०. बस्ने वा विश्राम गर्ने ठाउँ,
११. सङ्गीतको ताल,
१२. सङ्गीतमा दुई मात्रा बीचको समय । जस्तै - त्रितालमा सोह्र मात्रा हुन्छन्, ती सोह्र मात्रा बीचबीचमा रहेको समय त्यस तालका लय हुन् । लय तीन प्रकारका छन्- ‘विलम्बित’- प्रत्येक दुई मात्रा बीचको लामो समय, ‘मध्य’- धेरै लामो वा छोटो नभएको प्रत्येक दुई मात्रा बीचको समय, ‘द्रुत’- प्रत्येक दुई मात्रा बीचको ज्यादै छोटो समय व्यवहारमा विलम्बितभन्दा दोब्बर छिटोमा मध्यलय र मध्यलयभन्दा दोब्बर छिटोमा द्रुतलय हुन्छ ।



Correction: