संस्कृत-शब्दकोशः

वेल्ल् वेवीङ्

वेवी

वेवीङ् गतिव्याप्तिप्रजनकान्त्यसनखादनेषु


गणः- अदादिः
कर्मकः-यथायथं सकर्मकोऽकर्मकश्च
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- वेवीते

अर्थ−
१. जानु, खुसुक्क हिँड्नु, लस्किनु, चल्नु,
२. व्याप्त हुनु, आक्रमण गर्नु, फैलनु,
३. गर्भवती हुनु,
४. इच्छा गर्नु, चाहनु,
५. पठाउनु, फ्याक्नु, उडाउनु,
६. खानु ।

कृदन्तरूपमाला

  • 1“वेवीङ् वेतिना तुल्ये” 2 3 ‘दरिद्राजागृदीधीङाम् एकाचां च चिरेर्जिरेः।
  • अदन्तोर्णोतिवेवीङां स्मर्यते नेत् तथा लडेः।।’ इति वचनात् अस्य धातोरनेकाच्त्वात् यङ् न भवति। छान्दसः।
  • ‘-- वी4समानार्थे’ इति हेमचन्द्रः।
  • ‘कान्तिगतिव्याप्तिक्षेपप्रजनखादनेषु’ इति वोपदेवः।’ इति पा।
  • धा।
  • समीक्षा।
  • ‘वी गतिप्रजनकान्त्यसनखादनेषु’ इत्युक्तेन वेतिना तुल्येऽर्थ इत्यर्थः’ इति धा।
  • का।
  • व्याख्याने 5
  • ‘सेटावात्मनेभाषौ इमौ छान्दसौ’ इति भाष्यवार्त्तिकयोः स्थितम् 6
  • नेति कातन्त्रीयाः।
  • पाणिनिस्तु न विशेषमाह’ इति क्षी।
  • टिप्पण्यां दृश्यते।
  • ‘-- वेतनातुल्ये कर्मकरवद् व्यवहारे’ इति काशकृत्स्नः।
  • अयं पाठोऽपपाठ इति क्षीरस्वामिना दूषितम्।
  • वेवायकः-यिका, वेवायकः-यिका, 7 विवेविषकः-षिका;
  • वेवयिता-त्री, वेवाय-यिता-त्री, विवेविषिता-त्री;
  • इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि आदादिकदीधीङ्धातुवत् 8 बोध्यानि।
  • 9 वेव्यानः इति शानचि।
  • 10

प्रासङ्गिक्यः

  • (१६४७)
  • (२-अदादिः-१०७७। सक। सेट्। आत्म।)
  • [अ]
  • (धातु)
  • (२-५२)
  • (महाभाष्यम् १-१-६)
  • २। सन्नन्तात् ण्वुलि सन इडागमे द्वित्वादिकेषु कृतेषु उत्तरखण्डे ‘यीवर्णयोर्दीधीवेव्योः’ (७-४-६५) इतीकारलोपे षत्वे च रूपमेवम्।
  • (८४५)
  • B। ‘देवं स्फुरद्दीधितिमम्बुजाक्ष्यो वेव्यानमालोक्य विमोहमापुः।।’ धा। का। २-५२।
  • [पृष्ठम्१२६७+ २७]



Correction: