मृदिनी मृदुक

मृदु

मृदु a. [मृद्-कु]
(दु or द्वी f.; compar, म्रदीयस्; superl. म्रदिष्ठ)
1 Soft, tender, supple, pliant, delicate; मृदु तीक्ष्णतरं यदुच्यते तदिदं मन्मथ दृश्यते त्वयि M. 3. 2; अथवा मृदु वस्तु हिंसितुं मृदुनैवारभते प्रजांतकः R. 8. 45, 57; Ś. 1. 10; 4. 10.
2 Soft, mild, gentle; न खरो न च भूयसा मृदुः R. 8. 9; बाणं कृपामृदुमनाः प्रतिसंजहार 9. 57 ‘with his mind softened with pity’; तं कृ- पामृदुरवेक्ष्य भार्गवं 11. 83; Ś. 6. 1; महर्षिमृदुतामगच्छत् R. 5. 54 ‘relented’; खातमूलमनिलो नदीरयैः पातयत्यपि मृदुस्तटद्रुमं 11. 76 ‘even a soft or gentle breeze’ &c.
3 Weak, feeble; सर्वथा मृदुरसौ राजा H. 3; ततस्ते मृदवो- ऽभूवन् गंधर्वाः शरपीडिताः Mb.
4 Moderate.
5 Blunt.
6 Slow.
−दुः The planet Saturn.
−दु n. Softness, gentleness.
−दु ind. Softly, gently, in a sweet manner; स्वनसि मृदु कर्णां- तिकचरः Ś. 1. 24; वादयते मृदु वेणुं Gīt. 5.
−Comp.
−अंग a. of delicate limbs. (
−गी) a delicate woman.
−उत्पलं the soft i. e. blue lotus.
−काष्णार्यसं lead.
−कोष्ठ a. having bowels which are relaxed or easily affected by medicines.
−गमन a. having a gentle or lounging gait. (
−ना) a goose, female swan. −चर्मिन्, −छदः, −त्वच्, −त्वचः m. a kind of birch tree.
−पत्रः a rush or reed. −पर्वकः, −पर्वन् m. a reed, cane. −पु- ष्पः the Śirīṣa tree.
−पूर्व a. gentle at first, bland, coaxing.
−फलं N. of a plant (विककत).
−भाषिन् a. sweet-speaking.
−रोमन् m.,
−रोमकः a hare. −वर्गः, −गणः the group of the Nakṣatras अनुराधा, मृगशिरस्, चित्रा and रेवती.
−स्पर्श a. soft to the touch.
−हृदय a. kind.

---