शङ्कुवृक्ष शङ्ख

शङ्क्

शकि शङ्कायाम्

---

गणः- भ्वादिः
कर्मकः-सकर्मकः
इट्-सेट्
पदम्-आत्मनेपदम्
कर्तरि लटि- शङ्कते

अर्थ−
१. शङ्का गर्नु, संशय गर्नु, डराउनु, हडबडाउनु ।
आ-
१. डराउनु, हडबडाउनु ।

कृदन्तरूपमाला

• ¹“शकि शङ्कायाम्” ² ‘-- त्रासशङ्कयोः’ इति वोपदेवः।
• ‘शङ्कते शकि शङ्कायां शक्तौ शक्नोति मर्षणे’ ³ इति देवः।
• शङ्ककः-ङ्किका, शङ्ककः-ङ्किका, शिशङ्किषकः-षिका, शाशङ्ककः-ङ्किका;
• शङ्किता-ती, शङ्कयिता-त्री, शिशङ्किषिता-त्री, शाशङ्किता-त्री;
• इत्येवमादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिककङ्कतिवत् ⁴ ज्ञेयानि।
• शङ्कः, शङ्का-आशङ्का, शानचि ⁵ आशङ्कमानः, ⁶ शङ्कुः, ⁷ शङ्कुला, इत्यादिकानि रूपाण्यस्य धातोः अधिकानीति ज्ञेयम्।

प्रासङ्गिक्यः

• ↑ (१६७१)
• ↑ (१-भ्वादिः-८६। अक। सेट्। आत्म।)
• ↑ (श्लो। ४३)
• ↑ (१४०)
• ↑ आ। ‘आशङ्कमानो वैदेहीं खादितां निहतां मृताम्।’ भ। का। ६-६
• ↑ ४। औणादिके (द। उ। १-२०) कुप्रत्यये रूपमेवम्। शङ्कुः = जलजन्तुमेदः, स्थाणुः, शल्यं च। ‘… शङ्कवो मकरादयः।’ इत्यमरः (१। १०। २०)।
• ↑ ५। ‘हृषेरुलच्’ (द। उ। ८-१०६) इत्यत्र बाहुलकाद् उलच्प्रत्यये रूपमेवम्। शङ्कुला = आयुधम्, कुमारक्रीडा च।

---